လူတိုင္းက လိုခ်င္သည္ေၿပာေသာ လြတ္လပ္ခြင္.
လူတိုင္းက ႏွစ္သက္ေသာ ဒီမိုကေရစီအမူအက်င္.
လူတိုင္းက ဆႏၵရွိေသာ တန္းတူရည္တူ မွ်တမွဳ
တြင္တြင္ေႀကြးေက်ာ္ေနႀကေသာ္လည္း ကိုယ္တိုင္ကေသာ္လည္း ၊
ကိုယ္.အဖြဲ.အစည္းအတြင္းမွာေသာ္လည္းေကာင္း ၿခြင္းခ်က္မဲ့က်င္းသံုးဖို.က်ေတာ. အေႀကာင္းၿပခ်က္မ်ား
မ်ားၿပားစြာ ရွိေနတတ္ႀကသည္ ။ထို.အတူ ကိုယ္.အဖြဲ.အစည္းအတြင္းေတာင္မွ ေၿပာင္းလဲလာေအာင္
စည္းစနစ္တက် မစြမ္းေဆာင္နိဳင္သူတို.ကလည္း သူမ်ားကို လွမ္း၍ ႀကိဳအၿပစ္တင္ေနႀကသည္ ။ ဒါသည္ပင္
ၿမန္မာစတိုင္ ဒီမိုကေရစီလားမသိ ။
ၿပီးခဲ့ေသာ အကယ္ဒမီ ေပးပြဲတြင္ ေ၀ဖန္မွုေပါင္းစံု ၊ ေလာကသားခ်င္းပင္
သည္းမခံနိိဳင္ေလာက္စရာ အမွားမ်ား .. ခ်ိဳ.ယြင္းခ်က္မ်ား ၊ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ကိုယ္တိုင္က ႏွုတ္ကိုပင္ အၿပည္.အ၀မေစာင္.စည္းနိဳင္ခဲ့ေသာ
ထိုပြဲက ၿပီးလို.မွ နားေတာင္မေအးေသး ခု ရုပ္/စည္း ေရြးေကာက္ပြဲကလည္း ပဲ့တင္သံမ်ား ထြက္လာခဲ့ၿပန္ပါၿပီ
။
ထိုကိစၥရပ္ႏွင္. ပတ္သက္၍ ၿပည္တြင္း Media ႀကီးတစ္ခုက သာမန္ NGO အဖြဲ႔အစည္း
တစ္ခုျဖစ္ေသာ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ေရြးေကာက္ပဲြမွာပင္ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းမက်ေသာ
၀ိုင္းႀကီးခ်ဳပ္စနစ္က ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္အတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာ ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင္. ေရးသားခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါး
မွထုတ္ႏွုတ္ေဖာ္ၿပရလွ်င္
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး၏ သက္တမ္းကို
အမ်ားသေဘာတူညီမႈျဖင့္ သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္သာ သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း သက္တမ္းေက်ာ္လြန္ၿပီးမွသာ
အမႈေဆာင္သစ္ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္
ေရြးေကာက္ပဲြႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မရွင္ ဖဲြ႕စည္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာ္မရွင္၏
လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အခ်ဳိ႕ေပၚတြင္ အျငင္းပြားဖြယ္မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ပါ
အဖဲြ႕၀င္အခ်ဳိ႕၏ တင္ျပခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ အမႈေဆာင္သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးသူမ်ားအား
တစ္ႀကိမ္နားေစရန္၊ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ လာေရာက္မဲေပးသူ အေရအတြက္ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း မေက်ာ္ပါက
ျပန္လည္စဥ္းစား သံုးသပ္ရန္ စသည္တို႔ကို တင္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ပယ္ခ်ခဲ့ကာ မူလသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား
အတိုင္းသာ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ေစခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ၀င္ေရာက္ေရြးခ်ယ္ခံမည့္ အဆိုျပဳလႊာမ်ားအား
ဖိတ္ေခၚခဲ့ရာ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံလိုသူ သိသာစြာ နည္းပါးသြားခဲ့ၿပီး ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးဥကၠ႒
သ႐ုပ္ေဆာင္ လူမင္း အပါအ၀င္ လက္ရိွအမႈေဆာင္မ်ားစြာ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးကို လြတ္လပ္ေသာ NGO အဖဲြ႕အစည္း တစ္ခုအျဖစ္
၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားကိုယ္တိုင္ မဲေပးေရြးခ်ယ္မႈျဖင့္ စတင္ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ေျခာက္လခန္႔ အၾကာမွာပင္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ား၏ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီး
ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဦးဇင္၀ိုင္းသည္ က်န္းမာေရး အေျခအေနအရ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သြားခဲ့ကာ ဒုတိယဥကၠ႒ျဖစ္သူ
သ႐ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီ လူမင္းက ဥကၠ႒ရာထူးကို တာ၀န္ယူခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားအား ပြင့္လင္းျမင္သာသည့္ တင္ျပမႈမ်ဳိး မရိွဘဲ အမႈေဆာင္မ်ား၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္သာ ေဆာင္ရြက္သည္ဟု ေ၀ဖန္မႈမ်ားစြာ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားအၾကား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားအား ပြင့္လင္းျမင္သာသည့္ တင္ျပမႈမ်ဳိး မရိွဘဲ အမႈေဆာင္မ်ား၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္သာ ေဆာင္ရြက္သည္ဟု ေ၀ဖန္မႈမ်ားစြာ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားအၾကား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ ခံခဲ့ေသာ္လည္း ေရြးခ်ယ္မခံခဲ့ရသူ
ဒါ႐ိုက္တာ အကယ္ဒမီ ၀ိုင္းက “မဲေပးတဲ့သူ သိသိသာသာကို နည္းခဲ့တယ္။ အဲဒါက
ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္လုပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္ကို ယံုၾကည္မႈကင္းမဲ့တာ တစ္ခ်က္ေပါ့။ တက္ၾကြမႈလည္း
မရိွၾကေတာ့ဘူး။ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က ယံုၾကည္မႈရိွေအာင္ မလုပ္ၾကတာလည္း ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ
ေကာ္မရွင္ဆိုတာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ ဆႏၵေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီးမွ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပသင့္တယ္လို႔
ထင္တယ္။ အခုက အဲဒီလို မဟုတ္ေတာ့ အမ်ားစုက မပါေတာ့ဘူး။ ဒီေရြးေကာက္ပဲြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့
ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ တကယ္ကို စိုးရိမ္မိပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ
လုပ္လာတဲ့ သူေတြက မဲကို ဘယ္လိုလိမ္ရမယ္၊ ညစ္ရမယ္ဆိုတာကို ေကာင္းေကာင္းကြၽမ္းက်င္ၿပီးသား၊
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးလို ဘာမွမဟုတ္တဲ့ NGO မွာ ေတာင္အာဏာကို လုေနၾကရင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့
အျမင့္ဆံုးရာထူး ေရြးခံရမယ့္ပဲြဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ညစ္မလဲဆိုတာ ေတြးပူမိပါတယ္” ဟု
သံုးသပ္သည္။
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ဥကၠ႒အျဖစ္တာ ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္က ထပ္မံျပဳလုပ္မည့္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံျခင္း မျပဳေတာ့ဟု မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ တရား၀င္ ေျပာၾကားထားေသာ္လည္း ယခုျပဳလုပ္သည့္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ကာ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီ လူမင္းက “ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ခံဖို႔က စဥ္းစားၿပီးမွ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာေလ။ မီဒီယာေတြ အေပၚမွာ အတိအလင္း ၀င္ေရာက္ ေရြးခ်ယ္မခံဘူးလို႔ ေျပာထားၿပီးသားကို စကားကို ႏွစ္မ်ဳိးေျပာသလို အျဖစ္ခံၿပီး၊ ကဲ့ရဲ႕ေ၀ဖန္ခံၿပီး ဘာလို႔လုပ္လဲဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ မဟုတ္လို႔ပါ။ ကိုယ္တတ္စြမ္းသေလာက္ အင္အားေလးနဲ႔ ၀င္ေရာက္အားျဖည့္ဖို႔ လိုအပ္ေနေသးတယ္လို႔ အတိအက် သံုးသပ္မိလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီေရြးေကာက္ပဲြမွာ ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ ခံခဲ့တာပါ” ဟု ဆိုပါသည္။
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ဥကၠ႒အျဖစ္တာ ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္က ထပ္မံျပဳလုပ္မည့္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံျခင္း မျပဳေတာ့ဟု မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ တရား၀င္ ေျပာၾကားထားေသာ္လည္း ယခုျပဳလုပ္သည့္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ကာ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီ လူမင္းက “ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ခံဖို႔က စဥ္းစားၿပီးမွ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာေလ။ မီဒီယာေတြ အေပၚမွာ အတိအလင္း ၀င္ေရာက္ ေရြးခ်ယ္မခံဘူးလို႔ ေျပာထားၿပီးသားကို စကားကို ႏွစ္မ်ဳိးေျပာသလို အျဖစ္ခံၿပီး၊ ကဲ့ရဲ႕ေ၀ဖန္ခံၿပီး ဘာလို႔လုပ္လဲဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ မဟုတ္လို႔ပါ။ ကိုယ္တတ္စြမ္းသေလာက္ အင္အားေလးနဲ႔ ၀င္ေရာက္အားျဖည့္ဖို႔ လိုအပ္ေနေသးတယ္လို႔ အတိအက် သံုးသပ္မိလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီေရြးေကာက္ပဲြမွာ ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ ခံခဲ့တာပါ” ဟု ဆိုပါသည္။
ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ဇာတ္လမ္းဇာတ္ညႊန္း အလႊာအတြက္ လာေရာက္မဲေပးခဲ့သည့္
ဇာတ္ညႊန္းအကယ္ဒမီ ျမင့္ဦးဦးျမင့္က “႐ုပ္ရွင္ေလာက အက်ဳိးကို သယ္ပိုးႏိုင္မယ့္
အမႈေဆာင္သစ္ေတြ ေပၚထြက္လာေစခ်င္လို႔ မဲလာေပးခဲ့တာပါ။ အခု ျပန္ၿပီး အေရြးခံရေတာ့လည္း
ဒီလူေတြပဲဆိုေတာ့ ဘယ္လိုျဖစ္မွန္း မသိဘူး။ ဒါကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ NGO လို အဖဲြ႕အစည္း
တစ္ခုရဲ႕ ေနရာတစ္ခု အခြင့္အေရး တစ္ခုအတြက္ ဒီလို ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အစည္းအေ၀းေခၚရင္ မလာဘဲ
ဘာမွေဆာင္ရြက္ျခင္း မရိွဘဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္အတြက္ မိန္းမူးတဲ့သူေတြက ျပန္အေရြးခံခဲ့ၾကတယ္။
႐ုပ္ရွင္ေလာက ျပန္လည္ေထာင္မတ္လာေအာင္ ပခံုးေကာင္းေကာင္းနဲ႔ မ,တင္ေပးမယ့္သူေတြ ပါ၀င္မလာတဲ့အတြက္
စိတ္မေကာင္းဘူး။ အရင္အမႈေဆာင္ အဖဲြ႕တုန္းက မွားခဲ့ဖူးတဲ့အမွားေတြ ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္
႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးနဲ႔ ႐ုပ္ရွင္ေလာကရဲ႕ အနာဂတ္က ေမွ်ာ္လင့္လို႔ မရေတာ့ပါဘူး” ဟု
ဆိုသည္။
ဗီဒီယိုထုတ္လုပ္သူ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေရႊစင္ဦး ဗီဒီယိုထုတ္လုပ္ေရးမွ ကိုေက်ာ္လင္းထြန္းကလည္း “ဒီေနရာေတြကို ဘာေတြ မက္ေမာလဲဆိုတာ စဥ္းစားလို႔ မရဘူး။ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရိွတဲ့သူ ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း အျငင္းပြားစရာေတြ ရိွတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလႊာတစ္ခုတည္းကို အရင္ေထာက္ျပရမယ္ဆိုရင္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရိွတဲ့သူ ၆၀ ေက်ာ္မွာ အခုမဲေပးတာ ခုနစ္ဦးပဲ ရိွတယ္။ တြက္ၾကည့္ရင္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ။ အဲဒါကို အတည္ျပဳမလား မျပဳဘူးလား ဆိုတာကို အေျဖထုတ္ရမယ္” ဟု ဆုိပါသည္။
ဒါ႐ိုက္တာ ေမာင္မ်ဳိးမင္း(ရင္တြင္းျဖစ္)ကလည္း “ေရြးေကာက္ပဲြကို သြားလည္း မသြားဘူး၊ မဲလည္း မေပးဘူး။ မဲေတြကို စည္း႐ံုးထားၿပီးသားေလ။ ဒါေၾကာင့္ ဦးမ်ဳိးတို႔လည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ အေျဖရလဒ္ေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးရင္ေတာ့ လုပ္သင့္တာ လုပ္ရလိမ့္မယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။
ဗီဒီယိုထုတ္လုပ္သူ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေရႊစင္ဦး ဗီဒီယိုထုတ္လုပ္ေရးမွ ကိုေက်ာ္လင္းထြန္းကလည္း “ဒီေနရာေတြကို ဘာေတြ မက္ေမာလဲဆိုတာ စဥ္းစားလို႔ မရဘူး။ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရိွတဲ့သူ ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း အျငင္းပြားစရာေတြ ရိွတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလႊာတစ္ခုတည္းကို အရင္ေထာက္ျပရမယ္ဆိုရင္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရိွတဲ့သူ ၆၀ ေက်ာ္မွာ အခုမဲေပးတာ ခုနစ္ဦးပဲ ရိွတယ္။ တြက္ၾကည့္ရင္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ။ အဲဒါကို အတည္ျပဳမလား မျပဳဘူးလား ဆိုတာကို အေျဖထုတ္ရမယ္” ဟု ဆုိပါသည္။
ဒါ႐ိုက္တာ ေမာင္မ်ဳိးမင္း(ရင္တြင္းျဖစ္)ကလည္း “ေရြးေကာက္ပဲြကို သြားလည္း မသြားဘူး၊ မဲလည္း မေပးဘူး။ မဲေတြကို စည္း႐ံုးထားၿပီးသားေလ။ ဒါေၾကာင့္ ဦးမ်ဳိးတို႔လည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ အေျဖရလဒ္ေတြကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးရင္ေတာ့ လုပ္သင့္တာ လုပ္ရလိမ့္မယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။
တစ္ခု
ေသခ်ာသည္က လူစိတ္၀င္စားမွဳနည္းခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ခုၿဖစ္ခဲ့သည္ ။ အလႊာဆယ္လႊာမွ ကိုယ္စားျပဳသူမ်ားကို မဲေပးေရြးခ်ယ္ရာ
မဲေပးခြင့္ရွိသူ ၁,၅၀၀ ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း လာေရာက္မဲေပးသူ ၆၄၀ သာရွိခဲ.ၿခင္းက သက္ေသၿပေနသည္
။
Ref
; Eleven Media Group , Democracy Today , 7Day Daily
ဆက္စပ္ဖတ္ရွဳရန္
